Rugpijn : preventie van rugklachten, ergonomie

Rugpijn en ergonomie ?

Aanpassingen m.b.t. ergonomie thuis en in het bedrijf zijn zeer nuttig, noodzakelijk, efficiënt, soms zeer eenvoudig en goedkoop, maar, helaas vaak ook duur.
Gespecialiseerde ergonomen kunnen een uitgebreide balans opmaken en U terzake bijstaan.

Een goede rugschool hoeft niet ingewikkeld en duur te zijn, integendeel !

Binnen een bedrijfsomgeving wordt men er zich alsmaar meer van bewust hoeveel middelen er direct en indirect verloren gaan ten gevolge van rugklachten.

Er wordt misschien nieuw kantoormateriaal aangekocht, de werkvlakken/werkposten worden enigszins aangepast, ...maar...op een goede bureaustoel kan U nog steeds verkeerd zitten !
Kortom, specifieke praktische informatie ontbreekt vaak : wat doet U wanneer het om praktische redenen onmogelijk is om rugvriendelijk te werk te gaan ?

Rugschool ?

Als er vandaag aan in- of outcompany preventie van rugpijn gedaan wordt, dan beperkt men zich veelal tot het proberen rugvriendelijk aanpassen van dagelijkse activiteiten in combinatie met bv. een opleiding hef- en tiltechnieken.

Dit is inderdaad interessant, MAAR...men kan zich de vraag stellen wat het uiteindelijke resultaat hiervan is op lange termijn ?
Hebben mensen daardoor nu minder kans op rugpijn ? Kunnen ze rugpijn beter vermijden en, als ze rugpijn hebben, kunnen ze dan snel, veilig en efficiënt reageren ?

 

Wat is nu de strategie van de OMConsult rugschool !

Actieve preventie van rugpijn houdt in dat men moet leren begrijpen wat aan de basis ligt van mogelijke rugklachten ; de oorzaken van mechanische lage rugpijn dienen geïllustreerd te worden.
Dit is voor iedereen toegankelijk.

U heeft klachten of U wenst klachten te vermijden : wat zijn dan de indicaties en contraindicaties om zelfbehandelings- en preventieve rugoefeningen aan te wenden ? 
Vergeet niet dat men ondanks een goede hef- en tilopleiding nog steeds, en vaak, geconfronteerd wordt met tal van situaties waarin men deze aangeleerde regels, om praktische redenen, gewoon niet kan toepassen.  En dan...?

Deze beide elementen zijn onontbeerlijk om tot een goede en efficiënte preventie te komen. De OMConsult rugschool gaat dus verder daar waar anderen stoppen.


We moeten ons realiseren dat wij met z'n allen tot veel meer in staat zijn dan we misschien vermoeden.
Er werd en wordt nog steeds veel internationale research gedaan betreffende dit zelfbehandelingsconcept, en dit met zeer gunstige resultaten (cfr. McKenzie Institute).

Het meesterlijke van deze aanpak ligt in z'n eenvoud en toegankelijkheid, het is zeer makkelijk omzetbaar in het dagelijkse leven en vergt weinig tijd.

Dit resulteert uiteindelijk in een duidelijke return-on-investment.

Rugpijn, lumbago of hernia ? Hoe kunnen we behandelen ?

Gezien er tal van zgn. mogelijke diagnoses beschreven worden is het ook logisch dat de behandeling voor rugpijn of beenpijn t.g.v. hernia en ischias ook zeer verschillend kan zijn.

Het dient gezegd te worden dat sommige benaderingen eerder zinloos zijn, andere houden dan enigszins bepaalde risico's in en nog andere zijn, gelukkig, zeer nuttig.

Het is niet de bedoeling om alle verschillende benaderingen in detail te bespreken, maar, als U hulp zoekt bij een therapeut heeft U recht op volgende zaken :

Rugpijn behandeling : Fase 1

Men dient U een aantal gerichte vragen te stellen om aldus een gedetailleerde achtergrond te krijgen van uw rugklachten.

Rugpijn behandeling : Fase 2

Er dient een valabel functieonderzoek uitgevoerd te worden !
(en dus niet, "buig eens naar voor" en daar stopt het dan)

Kortom, de therapeut luistert naar U en analyseert uw functie : welke bewegingen en houdingen verlopen vlot, welke zijn beperkt en/of pijnlijk ?

 

Rugpijn behandeling : Fase 3

Na het bereiken van een mogelijke conclusie dient de therapeut U te informeren over de achtergrond van uw rugpijn, lumbago of ischias en U een mogelijk behandelplan voor te stellen met inbegrip van preventieve maatregelen.  Een behandeling kan o.a. bestaan uit bv. manipulatie, tractie, mobilisatie, epidurale inspuiting en bepaalde rugoefeningen.

Het is leuk dat een therapeut U kan helpen in bepaalde acute situaties, maar het is nog belangrijker dat de therapeut U helpt om Uzelf zo goed mogelijk verder te helpen.

 

Rugpijn behandeling : Fase 4

Dit behandelplan moet, indien mogelijk, "actief gericht" zijn :

Een behandeling die rekening houdt met de predisponerende of onderliggende factoren die verantwoordelijk zijn voor Uw rugpijn.

 
De behandeling moet toegespitst worden op de verbetering van uw dagelijkse functie en het inbouwen van preventieve maatregelen.

U dient uiteindelijk zo snel mogelijk therapieONAFHANKELIJK te worden d.m.v. het inbouwen van eenvoudige aanpassingen in het uitvoeren van dagelijkse activiteiten en het aanleren van ZELFBEHANDELINGSPRINCIPES d.m.v. eenvoudige rugoefeningen.

Deze zelfbehandeling kan ook preventief aangewend worden en is dus belangrijk voor iedereen die rugklachten wenst te vermijden.

Er is geen nood aan "artificiële hypercomplicatie" ;
wij houden het liever bij het KISS-principe : Keep It Safe and Simple !

Rugpijn en hernia, een moderne kwaal ?

Waarom komt rugpijn nu zo vaak voor ?

Rugpijn : Reden 1

Enerzijds zijn er een aantal "anatomische constructiefoutjes" in de tussenwervelschijven (discus) en in een bepaald ligament (langwerpige band/vezelstruktuur die de wervels achteraan verbindt, van hoofd tot heiligbeen), die er voor zorgen dat onze rug zeer gevoelig is aan bepaalde vormen van overbelasting (o.a. te veel vooroverbuigen en te lang in een gebogen houding zitten) en dus minder bescherming geniet, met sneller rugklachten als gevolg.

Dit is nog steeds het gevolg van de overgang van een vier-voetige houding naar de twee-voetige houding.

Deze factoren kunnen dus niet beïnvloed worden.

Rugpijn : Reden 2

Anderzijds beweegt en zit de moderne mens vaak op een ongunstige manier :

dagelijkse activiteiten worden vaak te belastend uitgevoerd en dit in combinatie met een overdaad aan rugonvriendelijk zitten en te veel vooroverbuigen. Dit moet uiteindelijk vroeg of laat tot rugpijn leiden.

Rugpijn : Reden 3

Deze ongunstige houdingen en bewegingen worden uiteindelijk onvoldoende gecompenseerd door andere ontlastende posities en/of bewegingen.

Dit kan echter op een zeer eenvoudige manier gedaan worden. Rugpijn vermijden hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het hoeft niet altijd tot een hernia of een ischias te evolueren.

Een aantal risicofactoren m.b.t. rugklachten kan ondergebracht worden in vier groepen :

individuele en life style factoren : voorgeschiedenis van rugpijn, geslacht, leeftijd, gewicht, spierkracht, flexibiliteit, roken, sociale status,...

Fysisch belastende factoren : lasten heffen, zwaar werk, lichaamshouding, autorijden, buigen, zitten,...

• Psychosociale factoren : depressie, angst, stress, jobvoldoening, relaties,...
• Ergonomische factoren : werkblad, computer, stoel, matras en ondersteuning,...
• Een evenwicht vinden tussen deze factoren zal de kans op rugpijn beduidend doen verminderen.

Rugpijn, lumbago, hernia diagnose ?

Het komt helaas vaak voor dat de onderliggende diagnose van een aspecifieke rugklacht, lage rugpijn, lumbago, hernia, ischias ... vaak oppervlakkig en onvolledig benaderd wordt ; de zgn. diagnose is vaak veeal afhankelijk van de therapeut die U bezoekt.
Dit is op z'n minst verbazend.

Het komt regelmatig voor dat de diagnose enkel en alleen bereikt wordt d.m.v. medische beeldvorming (RX, scan, NMR) :
men ziet iets op de foto, U heeft klachten, dus zou het een logische veronderstelling zijn dat Uw klachten automatisch afkomstig zijn van wat zichtbaar is op de foto ?

Helaas ! Internationaal onderzoek toont aan dat dit in ongeveer 30% van de gevallen een zeer onbetrouwbare methode is, die leidt tot een oncorrecte diagnose.
Wat nu ?!

Tijdens de basisopleiding van o.a. huisartsen, specialisten en kinesitherapeuten wordt nog steeds onvoldoende aandacht geschonken aan het wetenschappelijk concreet en valabel onderzoeken en interpreteren van letsels van het bewegingsapparaat (in het bijzonder problemen in relatie tot hernia, rugpijn, ischias en lumbago, kortom in situaties van aspecifieke rugpijn).
Dit klinkt misschien ongeloofwaardig, maar deze feedback krijgen wij o.a. rechtstreeks van de therapeuten zelf, die een bijkomende opleiding ter zake volgen.

Om deze lacune tegen te gaan en de efficiëntie ter zake te verhogen zorgen verschillende organisaties voor permanente navorming voor artsen en kinesitherapeuten.
Meer informatie betreffende deze cursussen voor therapeuten kan U verkrijgen via de European Teaching Group of Orthopaedic Medicine Cyriax  of via het McKenzie Institute.

Om op een efficiënte en veilige manier een diagnose te bereiken is het belangrijk om tijd te investeren in het gericht ondervragen van de patiënt en het gericht uitvoeren van een funtieonderzoek, m.a.w. men dient de anatomische functie van iedere structuur (of groep van structuren) te onderzoeken en na te gaan wat goed en wat minder goed functioneert.

Uw anatomische functie dient dus letterlijk getest te worden en zodoende krijgt de therapeut een beeld van welke bewegingen/houdingen/activiteiten gunstig zijn voor U en welke te vermijden zijn.

De therapeut kan, indien nodig, hierbij gebruik maken van een gestandaardiseerd protocol (bv. een Cyriax Assessment Form)

Zo kan dan een behandel- en preventief plan gestart worden om uw rugpijn zo optimaal mogelijk te bestrijden.

Op een dergelijke manier komt men op een veiligere en meer optimale manier tot een werkbare diagnose.
Medische beeldvorming (RX, scan, NMR) heeft uiteraard een belangrijke en nuttige functie maar dit slechts in welbepaalde gevallen.

Men dient uiteindelijk geen RX of "foto" op zich te behandelen maar wel een persoon die een bepaald klachtenpatroon beschrijft.

Rugpijn, hernia, lumbago ? Oorzaken ?

Globaal kunnen we de oorzaken van rugpijn van mechanische oorsprong t.g.v. een lumbago of hernia (we spreken niet over bv. rheumatische aandoeningen) in drie grote groepen onderverdeeld worden :

Oorzaken rugpijn : Groep 1

Bij het aanhouden van bepaalde ongunstige houdingen tijdens de dagelijkse activiteiten kunnen soms rugklachten optreden, die onmiddellijk verdwijnen als de belastende houding ontweken wordt : dit is het gevolg van het feit dat er tijdelijk te veel spanning terecht komt op gezond weefsel t.g.v. deze ongunstige rughouding (spieren, ligamenten, zenuwstructuren, tussenwervelschijf (discus)).
Dus, variëer Uw houding ! Te lang een bepaalde positie aanhouden dient vermeden te worden.

Oorzaken rugpijn : Groep 2

Indien U te weinig rekening houdt met rugsparend advies, kan U uiteindelijk bepaalde structuren (bv. een tussenwervelschijf of discus) beschadigen, leidend tot een bepaald ontstekingsproces, met als gevolg weefselbeschadiging en verklevingen in deze structuur : een normale spanning/belasting op dit geïrriteerd of gewijzigd weefsel kan dan reeds voldoende zijn om rugpijn te veroorzaken. Bepaalde dagelijkse acitiveiten worden nu dus wel degelijk problematisch.

Oorzaken rugpijn : Groep 3

Last but not least, ligt de meest voorkomende oorzaak van rugklachten in een vervorming van de tussenwervelschijf, met als mogelijk gevolg, pijnlijke druk op een gevoelige structuur . Deze gevoelige structuur kan een zenuw zijn (in dit geval spreekt men van een ischias) of het buitenste vlies van het ruggenmerg (dit gebeurt o.a. bij een lumbago) of de discus zelf. Deze vervorming of uitpuiling kan uiteindelijk aanleiding geven tot ernstige functiestoornissen met rugpijn, al dan niet uitstralend in het been, en bewegingsbeperking. Indien de discus of tussenwervelschijf volledig gebarsten is resulteert dit automatisch in een hernia.

In welbepaalde gevallen licht echter een complexere multifactoriële oorzaak aan de basis van de klachten.  Een gespecialiseerd therapeut dient U hierbij verder te helpen.

Een hernia ?? Help ! Geen reden tot paniek !

Hernia, lumbago, ischias, sciatique, lumbalgie... : dit zijn eigenlijk allemaal variaties op hetzelfde thema : een tussenwervelschijf (discus) vervormt en/of puilt uit en drukt tegen een gevoelige structuur.
Afhankelijk van de grootte en de localisatie van deze uitpuiling krijgt het kind een andere naam en kunnen de klachten verschillen.

Afhankelijk van de specifieke situatie zal het behandelplan enigszins anders zijn en niet noodzakelijk tot operatie leiden. De situatie waarbij er een echte hernia is (M.a.w. de tussenwervelschijf is volledig gebarsten en stuk van de discus puilt volledig uit met druk tegen een gevoelige structuur), mondt meestal uit in een operatie.

Het doel van een (niet-operatief) behandelplan dient er op gericht te zijn om deze uitpuiling te reduceren (en dit zo te houden en naar de toekomst toe te vermijden).
Er zijn situaties waar dit zeer goed lukt en soms zijn de mogelijkheden eerder beperkt.
In dit kader is een goede rugschool onmisbaar.

Onderzoek toont ook aan dat ongeveer 20% van de bevolking een beperkte uitpuiling of vervorming van één of meerdere tussenwervelschijven heeft, zonder daarbij ook rugklachten of rugpijn te ondervinden. (Het komt enkel tot klachten wanneer deze uitpuiling druk uitoefent op een gevoelige structuur of te veel onder spanning komt te staan).

--> het aanleren van veilige zelfbehandelingsmethodes en preventie dienen centraal te staan in de aanpak van rugpijn.

Rugpijn, enkele verbazende vaststellingen

Meer dan 80% van de westerse bevolking ondervindt minstens één fase van acute rugpijn.

Tussen 65 à 90% van deze groep hervalt meerdere malen en kent dus langere periodes van rugpijn.De oorzaak hiervan ligt veelal in een lumbago, hernia of ischias

De hiermee gepaard gaande ziekteverzekerings- en werkonbekwaamheidskosten lopen op tot miljarden Euro.

24 % van de totale zweedse bevolking klaagt van rugklachten ; rugklachten zijn de grootste oorzaak van absenteïsme (een kost van 777 miljoen USD) (1983).

Rugklachten vormen waarschijnlijk de meest belangrijke pijnklacht, samen met hoofdpijn (Raspe, 1993).

De jaarlijkse overall kosten m.b.t. rugklachten, in de USA, bedragen tussen 75-100 miljard USD (Frymoyer en Cats-Baril, 1991) ; in Groot-Britannië wordt de directe kost op 1,632 miljoen pond geraamd (Maniadakis en Gray, 2000).

In België is dit naar schatting 1 miljard Euro !

In België is rugpijn de tweede meest voorkomende pijnklacht : ongeveer 176.000 Belgen lijden aan ernstige chronische lage rugpijn, waarvan 88.000 beroepsactieven (Artsenkrant 02/04).

Tussen de 23%-29% van het absenteïsme is gerelateerd met rugklachten (GB, Canada, USA).

De direkte en indirekte kosten verbonden aan rugklachten (1998) lopen hoger op dan de gezamelijke kosten verbonden aan coronaire hartproblemen, rheumatoïde arthritis, respiratoire infecties, Alzheimer, CVA, diabetes, arthritis, MS, thrombose, depressie, diabetes en epilepsie (Maniadakis en Gray, 2000).

Ongeveer 15% van de rugpijnpopulatie neemt tot 70% van de totale kosten voor haar rekening (Spitzer et al., 1987 ; Webster en Snook, 1990 ; Williams et al., 1998 ; Linton et al., 1998).

Ongeveer 5% van alle consultaties aan huisartsen (Finland, UK) staan in relatie met lage rugpijn (Rekola et al., 1993 ; Hackett et al. 1993 ; Waddell, 1994).

Preventie van rugpijn staat in België nog in haar kinderschoenen ; er is dringend nood aan "to the point" rugschool. OMConsult kan hierbij Uw partner worden.


U heeft klachten en U zocht reeds hulp ?

Het diagnostisch proces van rugklachten laat helaas soms nog wat te wensen over. De beslissende diagnose kan grotendeels afhankelijk zijn van de therapeut die U bezoekt.
Het komt vaak voor dat eenzelfde klachtenpatroon door verschillende therapeuten (arts, kinesitherapeut/fysiotherapeut, geneesheer specialist, osteopaat, chiropractor...) totaal anders geïnterpreteerd wordt.
Men kan gerust stellen dat een bezoek aan bv. 10 therapeuten vaak 8 verschillende "diagnoses" oplevert. Dit heeft natuurlijk een duidelijke weerslag op de voorgestelde behandeling.

Misschien bent U reeds geconfronteerd met één van de volgende "conclusies" :

Het magische woord "arthrose": slijtage !?
Wat denkt U van een hernia, een ischias of een lumbago : operatie !?
Spierspasme : uw spieren zijn te gespannen
Verschil in lengte van de onderste ledematen : uw benen zijn niet even lang
Uw bekken staat scheef
Mijn wervels zijn geblokkeerd !Te veel stress
Te zwakke rug- of buikspieren : dringend oefenen !
Tja, U moet er mee leren leven
Niet veel bewegen a.u.b. : 2 weken blijven liggen !

...Tot zover een kleine bloemlezing.

Helaas zijn vele zogenaamde diagnoses nietszeggend of weinig valabel.

Velen onder ons krijgen dan ook onvolledige of zelfs helemaal geen begeleidende informatie m.b.t. preventie. Sommigen krijgen behandeling die eigenlijk zinloos is en/of veel te duur ; sommigen krijgen geen behandeling hoewel die effectief kan zijn.
Kortom, er is werk aan de winkel.

Het belangrijkste aspect is echter dat U ontdekt dat U ZELF veel kan doen om uiteindelijk uw rugklacht te vermijden, meer dan U welicht denkt.
Praktische en juiste informatie is een belangrijke deelsleutel tot de oplossing.

Waar kan U onze kinesitherapiepraktijk vinden ?

U kan de OMConsult rugschool - gespecialiseerde kinesitherapiepraktijk vinden in het centrum van Vlissegem, een deelgemeente van De Haan.

Indien U vanuit het binnenland komt via de E40, neemt U afrit De Haan - Jabbeke. Volg de wegwijzers De Haan - Vlissegem ; Slechts een 7-tal km verder komt U in onze rugschool terecht.

Voor bedrijven bieden we hier tevens out company rugschool seminaries aan.

Ontdek onze kinesitherapiepraktijk

Onze kinesitherapiepraktijk bestaat uit drie afzonderlijke, apart ingerichte onderzoeks- en behandelruimtes, uitgerust met topmateriaal. 

Steven De Coninck concentreert zich volledig op diagnose, behandeling en preventie van bewegingsapparaatletsels, met nadruk op rugklachten.

Specifiek voor de behandeling van chronische pees- en ligamentaire (sport)letsels beschikken we nu ook over een Radial Shock Wave Therapy toestel. Dit wordt dan gecombineerd met andere lokale behandeltechnieken zoals bv. specifieke diepe dwarse frictie technieken en bepaalde stretchoefeningen.

Luciane de Lima Lourenço concentreert zich dan meer op post-operatieve revalidatie, pediatrische, peri-natale en ademhalingskine.

Tijdens een consultatie proberen wij aan de hand van een valabel functieonderzoek de oorzaak van uw rugpijn of andere klachten te achterhalen en/of te specifiëren.  Op basis van deze conclusie kan beslist worden over de aard en het al dan niet nuttig zijn van een behandelingsprocedure. U krijgt ook een overzicht van mogelijke preventieve maatregelen om naar de toekomst toe zo weinig mogelijk klachten te ondervinden.

Indien U over verslagen van voorafgaande (radiologische) onderzoeken beschikt vragen wij U vriendelijk deze mee te nemen. Wij wensen steeds in contact te staan met Uw vaste huisarts om een optimale doorstroming en opname van informatie te verzekeren.

Indien U uw behandeling laat voorschrijven door uw arts, is er een aanzienlijke terugbetaling voorzien. Voor details kan U uw ziekenfonds raadplegen